Thi Nhân Quảng Ngãi

Ngó lên Thiên Ấn nhiều tranh/ Liều mình lén mẹ theo anh phen này

  • Welcome to Thi Nhân Quảng Ngãi!

  • Hân hạnh chào đón quý độc giả ghé thăm. Trang này không có tính chất "đại diện" về bất kỳ ý nghĩa nào cho bất cứ địa phương hay tổ chức nào, đây chỉ là nơi đưa một số bài thơ của một số tác giả lên mạng internet. Hầu hết tác giả trong trang này là người Quảng Ngãi nhưng hoàn toàn không phải hầu hết người Quảng Ngãi làm thơ có trong trang này. Chân thành cảm ơn quý độc giả, tác giả cũng như các bạn bè thân hữu đã gởi bài, giúp trang này ngày càng có nhiều bài vở tư liệu.

  • Giới thiệu sách

  • Phiêu Lãng Ca

    Lưu Lãng Khách

  • Về Chốn Thư Hiên

    Trần Trọng Cát Tường

  • thao thức

    hà quảng

  • bài ca con dế lửa

    nguyễn ngọc hưng

  • 99 Bài Lục Bát

    Nguyễn Tấn On

  • Gieo Hạt

    Huỳnh Vân Hà

  • Quá Giang Thuyền Ngược

    Lâm Anh

  • n bài thơ ngắn

    Đinh Tấn Phước

  • Ảnh ngẫu nhiên

  • Tổng lượt xem

    • 526 832 Lượt

Phạm Đương- “Ngồi vô tích sự cũng xong một ngày”!

Posted by thinhanquangngai1 trên 15/09/2008

PHẠM ĐƯƠNG – “NGỒI VÔ TÍCH SỰ CŨNG XONG MỘT NGÀY”!
(Đọc “Bùn non”“Những dấu chân gửi lại” nxb Hội Nhà văn 2004, 2006)
Tạ Văn Sỹ
 

            Bạn đọc nào “lỡ đọc phải” những câu thơ sau đây, chắc chắn sẽ còn chịu đọc tiếp thơ Phạm Đương: -“Nít là con chó cái/ Sợ kẻ trộm nên xích mãi sau nhà/ Đến khi Nít già mới hay nó chưa một lần làm mẹ!” (Trong nhà); hoặc đoạn khắc họa một bạn thơ tài hoa nhưng hơi… ngông loạn: -“Ta là miếng giẻ rách/ Các ngươi muốn lau vào đâu cũng được/ Ta là khoảng trống/ Các em cứ đấm thoải mái/ Túi chỉ có thơ chứ mấy lúc có tiền/ Các em cứ móc thoải mái!” (Khổng Vĩnh Nguyên); rồi là xã hội chung quanh: -“Buổi sáng/ Mở trang báo ra là gặp rác/ Ập đến từ mọi phía/ Cả cái phía từng được coi là sạch nhất!/… Anh bị xích vào công việc/ Tù chung thân không ân xá một ngày…/ Bây giờ anh mới thấy/ Đôi khi mình cũng là một thứ rác/ Vô cảm lặp lại mỗi ngày/ Mãn tính!” (Buổi sáng); rồi nữa: -“Chợ Chùa – trong chợ có chùa/ Vào chùa gặp chợ biết mua bán gì?/ Chanh chua lẫn với từ bi/ Ở nơi cửa Phật có khi ma ngồi! Khốn thay cho cái thằng tôi/ Lòng mơ chính quả mồm xơi thịt cầy!” (Chợ Chùa)…

            Phạm Đương có lối làm thơ đặt và đi thẳng vào vấn đề một cách trực diện, trần trụi, không vòng vo tam quốc, không thi vị hóa cho ảo hư thêm điều muốn nói! Trần trụi từ cách sử dụng ngôn từ, tường thuật sự kiện, miêu tả cảnh vật hoặc nhân vật, đến cả phạm trù tâm lý vốn dĩ là thứ phức tạp nhiêu khê!

            Hãy xem Phạm Đương viết về cái trạng thái tâm lý “khó hiểu” của một người nào đó vào một ngày dường như chu kỳ trường sinh học của anh ta rơi vào đúng kỳ đúng cữ: -“Một ngày không vui không buồn/ Không nắng rát chẳng mưa tuôn kín trời/ Một buổi đầy nửa ngày vơi/ Nửa không thèm nghĩ nửa bời bời lo/ Một ngày thấy em buồn xo/ Là anh như thể con đò cạn sông/ Một ngày không nhớ chẳng mong/ Ngồi vô tích sự cũng xong một ngày…”!

            Cái cách nói “Ngồi vô tích sự cũng xong một ngày” là cách tưng tửng, hài hước, có phần u-mua, châm biếm nữa. Và đó cũng là nét đặc thù của thơ Phạm Đương. Phạm Đương  lúc nào cũng muốn đơn giản hóa, bình thường hóa mọi vấn đề, không thích để nó thành cao trào, đỉnh điểm. Có phải từ thói quen nghề nghiệp báo chí (với bút danh Trần Đăng) hay không mà người đọc nhận thấy thơ anh rõ nét… “thông tấn” lắm! Nói thế không biết anh có buồn không chứ “thông tấn” mà như văn Nguyễn Khải thì mấy ai viết nổi? Vì chất thơ trần trụi, tưng tửng, thông tấn, đơn giản hóa vấn đề nên mỗi bài thơ Phạm Đương đều đưa đến bạn đọc một lượng thông tin nhất định, một cảm nghĩ rõ ràng súc tích, ít làm mệt trí mệt tâm người đọc. Phần dư ba dư chấn phía sau bài thơ Phạm Đương để dành bạn đọc tự lý giải, hóa giải lấy!

            Bài “Cuối năm đi chợ mua hoa” là một ví dụ: -“Cuối năm đi chợ mua hoa/ Lượn đi lượn lại đến ba bốn vòng/ Sờ cây cúc liếc cây hồng/ Rò rè cây quất phải lòng cây mai/ Chợt nghe một tiếng thở dài/ Giá mỗi cân thịt bốn hai ngàn đồng/ Thôi nhé cúc tạm biệt hồng/ Hẹn năm sau lại mấy vòng chợ hoa”! Rồi bài “Mãn tính” cũng thuộc dạng để lại chút dư vị sau khi đọc: -“Nói dối một lần/ Một lần đỏ mặt/ Nói dối hai lần/ Hai lần đỏ mặt/ Nói dối trăm lần/ Mặt như quả gấc/ Nói dối suốt đời/ Mặt không đổi sắc”!…

            Vẫn cách nói ấy, nhưng tàng ẩn ý nghĩa triết lý, luận đề, Phạm Đương còn có một số tứ thơ dễ được bạn đọc cảm nhận và đồng thuận: Luận về nhân tình thế thái và ý nghĩa cuộc đời : –“Chó sủa ngoài ngõ/ Chắc gì đã có trộm/ Biết đâu đó lại là một người bạn/… Chó vẫn sủa ngoài ngõ/ Sao chẳng thấy ai ra mở cửa?…” (Chó sủa ngoài ngõ); -“Những dòng sông oằn mình đau đớn/ Là dòng sông biết để lại phù sa” (Cuối năm với sông Trà)… Luận về nghề báo nghiệp thơ của mình: -“Rào rào máy chữ/ Thơ và báo/ Anh đang đi trên dây leo/ Giữa hư danh và cơm áo/ Rào rào máy chữ/ Báo hay thơ?” (Trên máy chữ): -“Bảnh mắt ra là tin với bài/ Mỗi tháng phải cày mười sáu tin tám bài/ Mới nhận đủ tiền hai triệu rưởi!” (Nghề); -“Cố quên chuyện cũ/ Như quên một bài báo đặt hàng/ Tình cờ nhặt ra rừ đống giấy lộn/ Bài báo đã giúp anh qua cơn khát” (Nhàn nhạt); -“Anh chào buổi sáng bằng mấy câu thơ/ Thơ không là cháo cơm/ Nhưng thơ nuôi anh hy vọng/ Bây giờ còn biết tin vào điều gì/ Biết hy vọng một điều gì/ Ngoài những câu thơ gan ruột?” (Chào buổi sáng): -“Gieo những con chữ u u minh minh/ Mà không màng hái quả/ Thơ như ma túy/ Khó cai nghiện nếu đã chơi với nó” (Cách tôi)…

            Người đọc đồ rằng Phạm Đương là người rất coi trọng lòng tự trọng, chí ít cũng là người thường hay băn khoăn trăn trở về điều này, ít ra cũng cho chính bản thân mình. Xin nhặt ra đây một số câu không đến nỗi “vô tích sự” như anh tự trào: -“Mười năm ở nhà chật/ Tí tách máy chữ lẫn tiếng khóc trẻ con/ Xoay bên nào cũng gặp giường/ Quờ vào đâu cũng gặp vách…/ Mười năm ở nhà chật/ Lúc nào cũng canh cánh bên lòng/ Không biết đêm nay có thằng bạn nào say rượu/ Xin ngủ nhờ không!…/ Ba tháng rộng nhà cao cửa/ Rồi một năm cao tường kín cổng/ Vẫn chưa thấy có đêm nào ngủ yên/ Vẫn không thấy có thằng bạn nào say rượu xin ngủ qua đêm/ Một câu thơ cũng không viết nổi/ Bỗng thèm cái thời nhà chật!…” (Nhớ một thời nhà chật); -“Bây giờ mình đã có một ngôi nhà/ Không chỉ mười lăm mét vuông/ Như ba từng ao ước…/ Ấy là lúc ba bắt đầu thấy sợ/… Khi mở chiếc cổng nhà làm mất giấc ngủ hàng xóm/ Mẹ có thể trở thành người đàn bà hợm của/ Nếu như có hôm tiếng xe máy của mẹ kêu to hơn mọi bữa!” (Cho Hà Nhiên); -“Bằng ngọn đèn dầu tù mù/ Cũng ngốn hết bốn trăm trang sách một đêm/ Giờ có mỗi trang báo dưới ánh đèn nê-ông mà ngủ gà ngủ gật!” (Trong nhà); -“Có người đàn bà khác chen vào đời anh/ Đột nhiên anh thành người nói dối/ Rồi thành kẻ phản bội/ Anh ngại soi mặt mình mỗi sáng/ Ngại nhìn mắt các con mỗi chiều!” (Giả sử)…

            Ở đề tài tình cảm tình yêu đôi lứa người đọc mới gặp những câu, những hình ảnh ra vẻ… thi ca một tí của người-thơ-trần-trụi Phạm Đương! (Nhưng thật ra để ý kỹ vẫn thấy nó bùi bụi thế nào trong từng câu chữ). Ví dụ: -“Em vẫn như hai mươi ba năm trước/ Áp vào tôi không gỡ ra được/ Một que kem bên ghế đá sông Hương…/ Hai mươi ba năm sau/ Kem đã tan thành nước/ Sao tôi nghe còn buốt?!” (Hai mươi ba năm); -“Anh là người đứng ở ngả tư đường/ Lối rẽ có đèn xanh là nơi anh không cần đến/ Phía đốt cháy lòng anh/ Đã lên đèn đỏ…/ Có một phía không chiêm bao thao thiết gọi anh về…” (Ở ngả tư đường); -“Hà Nội đâu có giữ chút gì của tuổi thơ tôi/ Mà sao tôi nhớ/ Em có sót mảnh-vỡ-ký-sổ nào trong đời tôi đâu/ Mà sao tôi như người mắc nợ?” (Chảy trong tôi Hà Nội); -“Ở Hà Nội đang là mười độ/ Nơi miền Trung phải bật quạt vù vù/ Những ngăn trở không chỉ là nóng lạnh/ Mình đã cách nhau bằng một mùa thu!” (Gửi Hà Nội)… Người đọc khó ngờ phong cách thơ gân guốc này lại có câu thơ hay đáo để: -“Mình đã cách nhau bằng một mùa thu”!

            Quê nhà Quảng Ngãi khó nghèo cũng đi vào thơ Phạm Đương bằng những câu giàu hình tượng, gợi buồn mang mang xa xót, loại trừ kiểu ca ngợi chung chung hoặc vòng vo hư ảo: -“Chảy về phương Nam những dòng người không dứt/ Làng thưa dần bóng dáng trẻ trai”; hay: -“Bảy mươi tuổi bác tôi còn đi gặt/ Thân cò già chẳng bắt nổi cá con!”; hoặc: -“Cho đến lúc giật mình nghe pháo Tết/ Quẳng vội cây cuốc cùn vào xó bếp/ Cha mới hay tháng Chạp cũng vừa đi”

            Người đọc tin rằng việc mất đứt một ngày ngồi đọc và điểm thơ Phạm Đương như thế này là một việc làm không đến nỗi… “vô tích sự”!

Tạ Văn Sỹ
(Kon Tum, 7-2008)

Một phản hồi to “Phạm Đương- “Ngồi vô tích sự cũng xong một ngày”!”

  1. guibai said

    “thơ anh rõ nét… “thông tấn” lắm!” Lời bình phẩm quá ác!
    Và đây nữa “đều đưa đến bạn đọc một lượng thông tin nhất định, một cảm nghĩ rõ ràng súc tích, ít làm mệt trí mệt tâm người đọc” thì còn gì là nàng thơ kiều diễm. Không biết có định nghĩa thơ nào có chứa quan niệm như vậy. Dù biện hộ thế nào đi nữa, không để lẫn những nhận định như vậy trong một bài ngợi ca.
    (nguoicamthanh@yahoo.com)

Trả lời guibai Hủy trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: