Thi Nhân Quảng Ngãi

Ngó lên Thiên Ấn nhiều tranh/ Liều mình lén mẹ theo anh phen này

  • Welcome to Thi Nhân Quảng Ngãi!

  • Hân hạnh chào đón quý độc giả ghé thăm. Trang này không có tính chất "đại diện" về bất kỳ ý nghĩa nào cho bất cứ địa phương hay tổ chức nào, đây chỉ là nơi đưa một số bài thơ của một số tác giả lên mạng internet. Hầu hết tác giả trong trang này là người Quảng Ngãi nhưng hoàn toàn không phải hầu hết người Quảng Ngãi làm thơ có trong trang này. Chân thành cảm ơn quý độc giả, tác giả cũng như các bạn bè thân hữu đã gởi bài, giúp trang này ngày càng có nhiều bài vở tư liệu.

  • Giới thiệu sách

  • Phiêu Lãng Ca

    Lưu Lãng Khách

  • Về Chốn Thư Hiên

    Trần Trọng Cát Tường

  • thao thức

    hà quảng

  • bài ca con dế lửa

    nguyễn ngọc hưng

  • 99 Bài Lục Bát

    Nguyễn Tấn On

  • Gieo Hạt

    Huỳnh Vân Hà

  • Quá Giang Thuyền Ngược

    Lâm Anh

  • n bài thơ ngắn

    Đinh Tấn Phước

  • Ảnh ngẫu nhiên

  • Tổng lượt xem

    • 448,359 Lượt

Thức với Cát Tiên

Posted by thinhanquangngai1 trên 10/09/2011

CẢM NHẬN CÁT TIÊN

Tùy bút Nguyễn Minh Phúc

Hơn mười năm trước, trong một lần “ trà dư tửu hậu” có ai đó nhắc đến Cát Tiên. Nhạc sỹ Trọng Thủy hồ hởi: Từ năm 1964, sau khi vượt hết dãy trường sơn vào nam chiến đấu, mình đã đặt chân lên mảnh đất này.Đây là cửa ngõ phía tây của chiến khu D một thời lừng lẫy. Chính trong những năm tháng chiến tranh ác liệt và gian khổ ấy mình đã được nghe những truyền thuyết và huyền thoại Cát Tiên. Sau hòa bình, mỗi lần trở lại nơi đây cũng đều mới nguyên một cảm xúc rạo rực. Cánh thơ chúng mày hãy thử về đó một chuyến xem sao. Tôi hẹn lòng với Cát Tiên từ đó …

Thức với Cát Tiên

Bạn tôi có đứa em con ông chú mồ côi cha từ nhỏ nên anh nhận nuôi nó khôn lớn nên người.Một ngày kia nó gặp và yêu cô gái từ vùng xa Cát Tiên lên Bảo Lộc làm công nhân và muốn cưới cô làm vợ. Vậy là bạn tôi rủ một số anh em về Cát Tiên hỏi vợ cho nó. Đó cũng là lần đầu tôi về với Cát Tiên.
Tỉnh lộ 721 chạy qua giữa đồng lúa ĐạTẻ- Cát Tiên thật đẹp. Rải rác những quả đồi lô nhô, nhìn từ trên xe giống như chúng đang chạy lúp xúp. Có những dãy đồi nối nhau thành hàng như những chiếc bát úp khổng lồ được tạo hóa xếp đặt trật tự . Quanh đó là những ruộng lúa và những hồ nước đầy như không bao giờ cạn. Phía xa hơn là những khu rừng già nguyên sinh xanh rờn cây lá. Tôi ngờ rằng những bức tranh sơn thủy trên đời đều có nguyên mẫu từ đây!
Đường vào Phước Cát ngày ấy mùa mưa lầy lội. Qua mấy lần hợp sức đẩy xe, cuối cùng chúng tôi cũng đành bất lực để chiếc xe nằm lại bên đường nhờ một người ở gần trông hộ.
Trời quá xế chúng tôi mới dừng chân trước nhà đằng gái, một ngôi nhà mái lá đơn sơ nằm dưới tán rừng Cát Tiên. Sáu công dân phố thị chúng tôi lúc ra đi với áo Veston, cà vạt, giày da nhẵn bóng, giờ như những anh thợ cày trở về từ ruộng nước, cùng với sáu anh xe ôm cũng lem luốc bùn lầy. Tất cả tạo thành hai hàng dọc trước sân nhà gái. Chủ nhà mừng đón tất cả không chừa một ai. Sau phần nghi thức là bữa tiệc giản đơn cây nhà lá vườn mà vui đến nỗi ông chủ nhà thật thà nói rằng : Hơn chục năm rồi ngôi nhà này chưa có bữa nào vui như vậy !
Bốn giờ chiều, một cơn mưa rừng nặng hạt báo hiệu những gian nan vất vả đường về. Chủ nhà mở lời: Vậy là mưa lưu khách. Biết làm gì hơn, chúng tôi đành ở lại. Vài anh bạn buồn hiu, còn tôi như mở cờ trong bụng bởi từ lâu tôi muốn đến đây và thức cùng Cát Tiên một đêm cho đã. Tám giờ tối trời quang mây tạnh. Tôi ngửa mặt nhìn qua vòm lá, những vì sao nhấp nháy phía trên, còn chênh chếch phía núi kia là một vầng trăng khuyết. Đêm đại ngàn Cát Tiên càng thêm cổ kính và huyền bí như đưa ta lạc vào một cõi nào xa lắm ! Qua những kết quả khảo cổ gần đây, miền quá khứ vời vợi xa bỗng trở về trong những thông điệp người xưa gửi lại, khiến người ta tin rằng Cát Tiên là nơi ở của các vị thần, nơi gặp gỡ giữa các nền văn minh cổ. Ngoài ra, rừng quốc gia Cát Tiên và khu bảo tồn thiên nhiên Cát Lộc với loài tê giác Java vô cùng quý hiếm còn sót lại, cùng với những quần thể động thực vật quý hiếm khác là món quà vô giá trời ban tặng con người. Bởi vậy cần phải bảo tồn, gìn giữ như báu vật truyền đời cho các thế hệ mai sau.
Mấy người bạn đốt lên một đống lửa trước góc sân nhà. Cách đó vài bước chân, dòng Đồng Nai cuộn cuộn phù sa và cũng chở đầy huyền thoại. Những cư dân láng giềng kéo đến chơi, vài người mang theo bầu rượu và những con cá được bắt từ dưới sông lên. Quanh đống lửa bập bùng, câu chuyện từng cuộc đời lang bạc từ khắp nơi trở về đây lập nghiệp cứ nối tiếp nhau. Có một anh bộ đội xưa từng chiến đấu ở đây, sau hòa bình anh trở về lại nơi này làm ruộng, trồng cây như một sự tạ ơn đất, ơn người cùng những cánh rừng đã cưu mang chở che anh suốt một thời bom đạn. Có một người em mà các anh chị đều có cơ ngơi khấm khá ở phố thị, còn vợ chồng anh cùng người mẹ già vẫn tần tảo gắn bó với mảnh đất này. Tôi bỗng nhận ra trong câu chuyện dường như có một ẩn dụ nào đó về đứa em Cát Tiên trong cộng đồng anh em mười hai huyện thị của tỉnh Lâm Đồng. Khuya mênh mông, tiếng sóng thượng nguồn Đồng Nai vỗ bờ thời gian ì ọp như vỗ nhịp cùng câu thơ Thức với Cát Tiên của nhà thơ Uông Thái Biểu:

Đời người lang thang câu hát cũng lang thang
Tháng ngày gian nan hóa lời ru dịu nhẹ
Rằng ai ơi chớp nguồn cùng mưa bể
Đất mới nao lòng nghe em hát ru con …

Đêm thẳm sâu, tôi lắng nghe hơi thở của rừng, tiếng của dòng sông và tiếng của những mầm non hé mở. Nghe những thanh âm như vọng về từ ngàn xưa mà thấy lòng dịu lại, mà hạnh phúc ngọt ngào được thức với Cát Tiên.

Thơ mọc lên từ núi

Đã có rất nhiều nhà thơ viết về Cát Tiên, nhưng sống với Cát tiên, hòa với Cát Tiên thì chỉ có một. Đó là nhà thơ lâm Anh:

Một sáng cõng tình em lên núi
Nửa mùa thu- trời- râm- bạc- lá vàng
Ta đứng thở bên một triền dốc vắng
Ngó xuống chân mình bết-bụi-thú-hoang

Đó là đoạn mở đầu trong bài “ Thơ trên núi” cùng vời chùm thơ anh đoạt giải A của tạp chí “ Tài hoa trẻ” Bài thơ anh viết lúc vừa dẫn vợ đặt chân lên vùng rừng núi Cát Tiên cùng đoàn di dân đi xây dựng vùng kinh tế mới. Lúc ấy Cát Tiên chưa có làng mạc, phố xá, ruộng đồng như bây giờ. Tất cả bao phủ bởi rừng cây và tre trúc, thú hoang còn đùa giỡn dưới chân người. Mãi những năm sau này khi nhiều tờ báo cùng đồng loạt đưa tin về quần thể di tích Thánh địa Cát Tiên do hai nhà báo, nhà khảo cổ Đinh thị Nga và Hồ thị Thanh Bình phát hiện. Bảo tàng Lâm Đồng kết hợp với Viện khoa học xã hội nam bộ khai quật. Các nhà khoa học nói rằng đây là một bằng chứng có thể nhìn thấy bằng mắt về sự trường tồn của quá khứ trong lịch sử đất nước. Tôi giật mình nhớ lại bài thơ trên núi của Lâm Anh. Nhân có nhà thơ Thánh Ngã ghé Blao rủ tôi về Cát Tiên thăm nhà thơ đang bệnh, tôi đồng ý đi ngay. Với tôi lần thứ hai trở lại Cát Tiên này, ngoài việc thăm anh tôi còn việc khác là tìm đọc lại bài thơ ấy mà lâu rồi tôi đã quên. Bài thơ có đoạn cuối như sau:

Những con suối có bao giờ trở lại
Dù một lần… khi tách biệt cội quê
Bởi không hiểu hết những điều nghịch lý
Cõng tình em lên núi ( biết đâu chừng)
Là trở lại với vô cùng sông biển
Là đi…
      Là về…
            Là dừng lại…
                      Trước vô biên…

Đọc xong câu thơ tôi nổi da gà, hình như có một “ sóng từ” nào đó mà chỉ có “ cảm ứng” đặc biệt trong hồn thơ Lâm Anh mới nhận được khi đặt chân lên mảnh đất này rồi viết ra những câu thơ hồn vía và đầy tính dự báo đến vậy. Từ bỏ quê cha đất tổ đi đến một vùng hoang sơ,hẻo lánh mà lại như trở về nguồn cội. Mà như trở về… và dừng lại trước vô biên… Cũng không phải ngẫu nhiên khi người tuyển chọn và giới thiệu thơ anh trên Tài hoa trẻ đã viết: “ Đôi chân của thơ đi từ Quảng ngãi và trụ lại trên vầng trán của cao nguyên Lâm Đồng. Lâm Anh sống và làm thơ từ góc đời mộng du chẳng biết đến bao giờ ngơi nghỉ…” Còn tôi thì chỉ biết nói rằng đó là bài thơ mọc lên từ núi !

Trên mảnh đất người xưa

Lần thứ ba tôi trở lại Cát Tiên cùng đoàn văn nghệ sỹ hội VHNT tỉnh lâm Đồng đi thực tế sáng tác. Một buổi chiều đoàn chúng tôi kéo nhau từ Cát Tiên về Đạ tẻ, không biết run rủi thế nào, chiếc xe tôi chở nhà văn Nguyễn Thanh Hương bỗng xẹp lốp trước cửa bảo tàng di tích Cát Tiên. Đang loay hoay không biết làm thế nào, bỗng có người quen của anh Hương đang làm việc trong bảo tàng bước ra mừng rỡ. Tôi nhận thức ngay rằng đây là cơ hội thâm nhập thánh địa mà bao lâu hằng ấp ủ. Anh Tơ – người phụ trách đội công tác bảo tồn- mời đoàn chúng tôi vào uống trà nhưng rồi không phải nước trà mà là “ nước mắt quê hương”. Sau chầu rượu kết giao huynh đệ, chúng tôi được cô gái tên Tâm hướng dẫn đi tham quan di tích. Trước những thềm đá rêu phong, những viên gạch còn đỏ tươi dù thời gian như chất Acid bào mòn quá khứ. Những cánh cửa bằng đá khổng lồ mở ra, dẫn chúng tôi về với cội nguồn xưa, về vời nền văn minh cổ đất nước mà các nhà khoa học nhận định rằng: Với những chứng tích và di vật từ Cát Tiên có thể khôi phục lại giai đoạn lịch sử không thành văn mà Cát Tiên là trung tâm chính trị và tôn giáo của một quốc gia cổ đại – Vương quốc Phù Nam.

Trước ngẫu tượng Linga-yony hoành tráng (âm dương), bên thềm những sân gạch rộng thênh thang mà các nhà khảo cổ, nhà nghiên cứu nói rằng đây là nơi hành lễ của cư dân Bàlamôn giáo. Có nhiều tư liệu mô tả những cuộc hành lễ theo tín ngưỡng phồn thực và một bài báo của Khánh Thơ đã viết như sau : “ Khi đến đô thị tôn giáo và khi lễ hội bắt đầu, cư dân của nền văn hóa phồn thực được phép quên tất cả những tháng ngày vất vả của quá khứ. Họ được quyền quên cả vợ chồng của chính họ. Trong các đền tháp thờ Linga-yony tất cả cư dân dự lễ hội hoàn toàn khỏa thân. Họ đi vòng quanh và nhiều lần sờ và hôn lên ngẫu tượng( nên các tượng Linga-yony trong các đền tháp đều nhẵn bóng). Họ uống nước thần chảy từ lỗ thoát hồn trên đỉnh tháp qua linga-yony trong một chóe lớn. Thành kính cầu xin về sự sinh sản cho cây lúa, gia súc và con người. Trong những ngày lễ hội, họ hoàn toàn trở về với cội nguồn xưa là nơi được tự do quan hệ tính giao mà không hề giấu giếm. Hàng trăm cặp khỏa thân san sát nhau ngay dưới sân gạch bằng phẳng, rộng mênh mông nối liền giữa các đền tháp. Người đàn bà nào may mắn có thai trong dịp này thì đứa con của họ được coi là con của thần. Các nhà điêu khắc thời văn hóa phồn thực còn khắc trên vách đá, trên đồng, vàng … cùng một sinh cảnh sex tập thể và đang thực thi quyền năng sinh sản…”

Nhà văn Nguyễn Khương Trung, tác giả tiểu thuyết “ Đất Đình Gừng” vừa được giải thưởng văn học quốc gia lên tiếng: “ Con là nhà văn từng viết bao chuyện cuộc đời, có cả một truyện đầy sex đến nỗi không được phép in, vậy mà trước tiền nhân, trước các ngẫu tượng Linga-yony con cũng đành bó tay, ngậm miệng” ! Còn nhà thơ Hoàng Ngọc Châu thì than vãn: “ Tiền nhân ơi! Các cụ đã quá ! Còn các con đây khổ sở vô cùng. Hở một chút là kiểm điểm, phê bình, còn các cụ thì tự do giữa thanh thiên bạch nhật. Ôi giá như…” Tôi nhặt một thanh tre làm động tác như rút kiếm: Các ngươi nghe đây, các ngươi đã phạm vào tội bỡn cợt tiền nhân với những ý nghĩ tà đạo. Nhà thơ Hoàng Ngọc Châu vẫn tiếp tục đùa dai: “ Thảo dân đáng tội chết, nhưng nếu phải chết thì xuống dưới kia xin được làm thần dân của Vương quốc Phù Nam..” Một người khác cũng chen vào: “ Nghe nói có một quý bà đến tham quan cứ sờ vào vết bể của Linga mà nước mắt giàn giụa. Đó là tôi nghe nói vậy biết có biết không” !
Ôi! Con lạy tiền nhân, các huynh đệ con đã đùa dai quá thể, xin các cụ bỏ quá cho.
Anh bạn nhà thơ nãy giờ im lặng bỗng hét vang rừng núi: Người về đâu..u..u. Rồi bằng giọng thiết tha, hào sảng anh tiếp:

Người về đâu gửi lại một quê hương
Mà hồn thiêng chừng như còn đây đó
Người về đâu vùi quên thành quách đổ
Dưới những tầng cát bụi thời gian…

Không hẹn mà chúng tôi cùng lặng im, nhìn về những cánh rừng, nhìn xuống dòng sông, nhìn ra cánh đồng xanh lúa mà cảm nhận rằng hồn xưa còn đâu đó trong dáng núi, dáng sông.

Cát Tiên tháng 6 năm 2007
Nguyễn Minh Phúc

Advertisements

Một phản hồi to “Thức với Cát Tiên”

  1. Nguyễn Minh Phúc said

    Xin cảm ơn Thi Nhân Quảng Ngãi đã giới thiệu tùy bút THỨC VỚI CÁT TIÊN như một chút tình quý mến gửi tới nhà thơ Lâm Anh. Xin cảm ơn !

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: