Thi Nhân Quảng Ngãi

Ngó lên Thiên Ấn nhiều tranh/ Liều mình lén mẹ theo anh phen này

  • Welcome to Thi Nhân Quảng Ngãi!

  • Hân hạnh chào đón quý độc giả ghé thăm. Trang này không có tính chất "đại diện" về bất kỳ ý nghĩa nào cho bất cứ địa phương hay tổ chức nào, đây chỉ là nơi đưa một số bài thơ của một số tác giả lên mạng internet. Hầu hết tác giả trong trang này là người Quảng Ngãi nhưng hoàn toàn không phải hầu hết người Quảng Ngãi làm thơ có trong trang này. Chân thành cảm ơn quý độc giả, tác giả cũng như các bạn bè thân hữu đã gởi bài, giúp trang này ngày càng có nhiều bài vở tư liệu.

  • Giới thiệu sách

  • Phiêu Lãng Ca

    Lưu Lãng Khách

  • Về Chốn Thư Hiên

    Trần Trọng Cát Tường

  • thao thức

    hà quảng

  • bài ca con dế lửa

    nguyễn ngọc hưng

  • 99 Bài Lục Bát

    Nguyễn Tấn On

  • Gieo Hạt

    Huỳnh Vân Hà

  • Quá Giang Thuyền Ngược

    Lâm Anh

  • n bài thơ ngắn

    Đinh Tấn Phước

  • Ảnh ngẫu nhiên

  • Tổng lượt xem

    • 448,364 Lượt

Nghĩ về mỹ thuật văn tự (1) – Thinh Quang

Posted by thinhanquangngai1 trên 12/12/2011

NGHĨ VỀ MỸ THUẬT VĂN TỰ
I

Mỹ thuật Trung Hoa nẩy sinh ngay từ thời Bàn cổ, khi mà con người vừa ra đời đã nghĩ ngay đến các nhu cầu cần thiết để sống và bảo vệ sự sống. Họ phải trải qua bao nhiêu nỗi gian khổ, bằng tay chân băng đèo lội suối và vì nhu cầu của sự sống họ bắt đầu vận dụng trí tuệ phát minh, sáng chế các công cụ thô thiền bằng đá…và từ đó nẩy sinh ra ý thức tạo hình. Ý thức “Mỹ thuật” không phải đợi đến khi có cuộc cách mạng “lửa” mới phát sinh mà chính nó đã mở đầu cho một nền văn minh tối cổ ngay khi loài người còn ăn lông ở lỗ. Hay nói cách khác hơn “ý thức mỹ thuật” manh nha ngay từ lúc con người biết tự đi tìm mọi nhu cầu cần thiết cho đời sống bằng sức sáng tạo chính bản thân mình… cũng không ngoài mục đích để bảo tồn sự sống…

Vậy thì “Mỹ thuật Trung Quốc” phải trải qua một tiến trình lâu dài kể từ khi có đời sống con người xuất hiện. Các nhà làm nên lịch sử cổ đại của người Trung Hoa đã để lại hàng bao nhiêu tác phẩm ngoài sức hiểu biết của các nhà khảo cổ, từ thô thiển, giản đơn đến những tác phẩm kỳ diệu mà con người thời nay từng hãnh diện có những bộ óc xuất phàm về phương diện kiến tạo nên các công trình mỹ thuật mà ngày nay vẫn còn chưa lý giải được. Các kiệt tác phẩm của người Trung Hoa có từ hàng bao nhiêu ngàn năm vẫn còn đó, tất cả đều mang nét đặc thù của một dân tộc có một nền văn minh cổ đại.

Hàng vạn năm về trước người Trung Hoa đã biết làm “đõm”. Họ đã tìm ra được công thức bằng thảo mộc hoặc ngay bằng khoáng sản làm ra màu sắc để nhuộm từng chiếc răng thú, từng viên đá quý hoặc các viên đá cuội họ đã cần cù gia công, đẽo gọt…làm thành xâu chuỗi dành cho chính mình trang sức hoặc mang trao tặng để bày tỏ tình cảm của mình… Ý thức thẩm mỹ bắt nguồn từ cảm xúc giữa con người với con người hay đúng hơn giữa phái nam và phái nữ. Chính công trình mỹ thuật ban sơ này đã nói lên sự thành công rực rỡ của nền văn minh cổ đại Trung Quốc…

Văn hóa Ngưỡng Thiều có các đồ gốm vẽ lên những hình màu sắc mà các nhà khảo cổ đã tìm thấy công trình nghệ thuật làm đồ gốm phân bố trên các di chỉ Hà Nam, Thiểm Tây hoặc văn hóa Mã gia dao phân bố trên di chỉ Cam Túc, Thanh Hải…rực lên những hình ảnh thiên nhiên, chim bay giữa vòm trời, cá lượn giữa giòng nước, hoặc hình ảnh các con hưu đang chậm rải bước đi trên nương đồi đầy cỏ cây hoa lá…Có thể nói đó là những bức tranh tuyệt kỹ…Còn bao nhiêu hình ảnh khác mà nghệ nhân đã ghi lại các hình ảnh sinh hoạt văn nghệ của các đoàn người đang tay trong tay cùng nhau vũ lộng… Các chậu gốm khai quật được tại Tôn gia trại mà theo văn học sử ghi lại đã tìm thấy tại huyện Đại Thông thuộc tỉnh Thanh Hải…Tất cả những hình ảnh ghi nhận bên trên ghi lại hình ảnh sinh hoạt của người nguyên thủy có một đời sống lạc quan và hài hòa…

Đặc biệt ở tỉnh Liêu Ninh còn tìm thấy các tượng các nữ thần – nói lên sự tiến triển vượt bực về công trình mỹ nghệ điêu khắc – cùng những bức tượng phụ nữ khỏa thân được mô tả là tuyệt vời, chưa kể các hình ảnh điêu khắc khác gồm các miếng ngọc bích chạm rồng hoặc hình ảnh các cánh chim lửng lơ bay, hoặc con cá lững lờ bơi lội dưới các dòng sông xanh. v.v…

Có thể nói rằng nền văn học nghệ thuật của Trung Hoa biểu trưng cho nền văn hóa dân tộc có chiều dài lịch sử mà các nhà khảo cổ Tây phương đã khám phá đều cùng có một nhận xét xác nhận Trung Hoa là một dân tộc có nền văn hóa truyền thống, một lịch sử lâu đời và một nội dung súc tích..

Văn học nghệ thuật Trung Quốc nặng về tinh thần đạo đức qua lời nói, câu văn, qua hình ảnh được phác họa trong tranh vẽ v.v… nhất nhất đều qui tụ vào vòng khuôn phép. Họ nhất tề không được phép để lộ một nét nào trong hình vẽ hoặc một lời nói nào mất đi sự trung thực…hoặc phạm đến thuần phong mỹ tục…mà phải phản ảnh tinh thần đạo đức… Thơ hay văn phải phóng khoáng, cao đẹp thể hiện tinh thần cao đẹp cùng nếp sống đạo đức tôn nghiêm mà dân tộc Trung Hoa vẫn duy trì cái hay, cái đẹp mặc dù đã trải qua bao cảnh thăng trầm của lịch sử.

Không phải đợi đến thời Đông Chu người Trung Hoa mới có nền văn hóa phong phú mà trước đó trong thời kỳ cổ đại đã nói lên được nỗi lòng của mình qua ca dao truyền khẩu. Có thể thi ca truyền khẩu người xưa lưu lại không ít, song vì lâu đời nên thất truyền, hoặc lờ mờ về không gian và thời gian nên các nhà sưu tập khó lòng biết đích xác là thật hay vì người đời sau thêm thắt…

Sách Hán thư có ghi lại bài dân ca của Hung nô thời cổ đại còn lại một bài duy nhất có thể là thật. Hay bài Kích – Nhưỡng Ca ghi lại trong Đế vương thế kỷ. Bài Khang Cù Dao ghi trong sách Liệt Tử :

Lập ngã chung dân,
Mạc phỉ nhi cực.
Bất thức bất tri,
Thuận đế chi tắc.

Dân chúng tôi lập ra đông đảo
Không nơi nào chẳng bảo hay sao!
Không cần biết rõ tăm hao
Miễn làm cho được phép vua thuận hòa.

Ngoài ra còn có các bài “Nam Phong Ca” trong sách Thi tử nói lên cảnh thanh bình, hay “Ngũ Tử Chi Ca” trong Ngục cổ văn Thượng Thư, hoặc như bài “Lạp từ” của Y kỳ thị dưới đây:

Thổ phản kỳ trạch,
Thủy quy kỳ hác.
Côn trùng vô tác,
Thảo mộc quy kỳ trạch.

Đất kia rồi trở về mồ
Nước nôi cũng trở về hồ vũng sâu.
Côn trùng có phá gì đâu?
Cỏ cây cũng lại trở vào hồ ao!

Bài “Thái vi ca” :

Đăng bỉ tây sơn hề,
Thái kỳ vi hỹ.
Dĩ bạo dịch bạo
Bất tri kỳ phi hỹ.
Thần nông, Ngu-Hạ,
Hốt yên một hề,
Ngã an thích quy hỹ?
Ô ta! Tồ hề,
Mệnh chi suy hỹ!

Trèo lên phía tây núi hề
Hái lấy rau vi.
Dùng bạo diệt bạo ấy hề
Lại chẳng biết mình làm điều sai trái.
Thần nông, Ngu, Hạ
Thảy đều mất cả…
Ta biết phải về nẻo nào đây hầu đặng chút yên thân?
Than ôi! Ta sắp chết rồi đây!
Mệnh này đã quá suy vi

THINH QUANG

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: