Thi Nhân Quảng Ngãi

Ngó lên Thiên Ấn nhiều tranh/ Liều mình lén mẹ theo anh phen này

  • Welcome to Thi Nhân Quảng Ngãi!

  • Hân hạnh chào đón quý độc giả ghé thăm. Trang này không có tính chất "đại diện" về bất kỳ ý nghĩa nào cho bất cứ địa phương hay tổ chức nào, đây chỉ là nơi đưa một số bài thơ của một số tác giả lên mạng internet. Hầu hết tác giả trong trang này là người Quảng Ngãi nhưng hoàn toàn không phải hầu hết người Quảng Ngãi làm thơ có trong trang này. Chân thành cảm ơn quý độc giả, tác giả cũng như các bạn bè thân hữu đã gởi bài, giúp trang này ngày càng có nhiều bài vở tư liệu.

  • Giới thiệu sách

  • Phiêu Lãng Ca

    Lưu Lãng Khách

  • Về Chốn Thư Hiên

    Trần Trọng Cát Tường

  • thao thức

    hà quảng

  • bài ca con dế lửa

    nguyễn ngọc hưng

  • 99 Bài Lục Bát

    Nguyễn Tấn On

  • Gieo Hạt

    Huỳnh Vân Hà

  • Quá Giang Thuyền Ngược

    Lâm Anh

  • n bài thơ ngắn

    Đinh Tấn Phước

  • Ảnh ngẫu nhiên

  • Tổng lượt xem

    • 504 961 Lượt

Archive for the ‘05. Tư liệu’ Category

Các tư liệu về thơ, tác giả thơ Quảng Ngãi

Ngày lễ tình yêu – Như Hoa Lê Quang Sinh

Posted by thinhanquangngai1 trên 13/02/2012


NGÀY LỄ TÌNH YÊU

Hàng năm cứ đến ngày 14 tháng 2 là Ngày Lễ Tình Yêu -Valentine’s Day được tổ chức tưng bừng trên khắp thế giới. Số thiệp bán ra chỉ đứng sau số thiệp chúc mừng Giáng Sinh. Người dân Mỹ tiêu 17 tỷ đô để mua quà cho người họ yêu thương chỉ trong một ngày nhân danh tình yêu.

Vậy Valentine’s Day đến từ đâu ? Nó xuất hiện từ thế kỷ thứ ba thời đế quốc La Mã. Lúc đó thành Roma trị vì bởi Hoàng đế Claudius II. Vị vua này không mấy được lòng dân chúng. Claudius muốn có một Đọc tiếp »

Advertisements

Posted in 04. Bài viết, 05. Tư liệu, 14. Thân hữu, CB5 | 1 Comment »

Về hai chữ NGHĨA và NGÃI- Lê Hồng Khánh

Posted by thinhanquangngai1 trên 07/02/2012

VỀ HAI CHỮ NGHĨA NGÃI

Lê Hồng Khánh

           

              Sự chuyển dịch từ Quảng Nghĩa thành Quảng Ngãi, hay cụ thể hơn là sự biến đổi từ Nghĩa thành Ngãi trong tên gọi của tỉnh Quảng Ngãi đang là vấn đề thu hút sự quan tâm của khá nhiều người. Những ý kiến chúng tôi sau đây chỉ là của kẻ hậu học, mạo muội lạm bàn.

            1) Về tên bà Từ Dụ (Từ Dụ Thái Hoàng Thái hậu, vợ vua Thiệu Trị, mẹ vua Tự Đức)

            Một vài ý kiến cho rằng bà Từ Dụ tên thật là Phạm Thị Ái Nghĩa nên chi Nghĩa (trong Quảng Nghĩa) phải đọc chệch thành Ngãi vì kỵ huý(1).

            Có đúng không? Đại Nam liệt truyện (chính biên và tiền biên) có chép chuyện các Hậu phi, nhưng lại theo thể truyện của Minh Sử nghĩa là Đọc tiếp »

Posted in 04. Bài viết, 05. Tư liệu, CB7, Lê Hồng Khánh | Leave a Comment »

Nguyễn Cư Trinh và miền Ấn Trà- Đào Đức Nhuận

Posted by thinhanquangngai1 trên 04/01/2012

NGUYỄN CƯ TRINH VÀ MIỀN ẤN TRÀ
Tác giả: Đào Đức Nhuận

Mùa Xuân năm canh ngọ (1750), Võ vương Nguyễn Phúc Khoát (1738-1765) bổ dụng Đạm Am Nguyễn Cư Trinh, 34 tuổi, người Thừa Thiên làm Tuần vũ Quảng Ngãi. Ông là một trong số không nhiều những nhà cai trị đã để lại những dấu ấn sâu đậm trong lòng người dân địa phương từ thời ông bắt đầu đặt chân trị nhậm Quảng Ngãi cho đến ngày nay bởi những gì ông đã cống hiến cho họ. Vì vậy, trong bài viết nầy, chúng tôi sẽ chỉ bàn về giai đoạn Nguyễn Cư Trinh làm Tuần vũ Quảng Ngãi mà thôi.

THỜI GIAN NGUYỄN CƯ TRINH LÀM TUẦN VŨ QUẢNG NGÃI:  

Tất cả các tài liệu hiện hành nói về Nguyễn Cư Trinh đều xác nhận ông về làm Tuần vũ Quảng Ngãi vào đầu năm canh ngọ (1750)

            Ông rời Quảng Ngãi năm nào? Trong các tài liệu có nhắc đến tên tuổi Nguyễn Cư Trinh mà chúng tôi được biết đều không Đọc tiếp »

Posted in 04. Bài viết, 05. Tư liệu, 14. Thân hữu, CB6 | Leave a Comment »

Cơm – Mắm – Rau – Cá và bữa ăn của người Quảng Ngãi

Posted by thinhanquangngai1 trên 15/11/2011

CƠM – MẮM – RAU – CÁ
VÀ BỮA ĂN CỦA NGƯỜI QUẢNG NGÃI

                                          Lê Hồng Khánh

Cũng như hầu hết cư dân ven biển miền Trung, người Quảng Ngãi sống trên mảnh đất có những dãi đồng bằng hẹp phù sa sông, xen kẻ với những dãi đất bạc màu, nghiêng về phía biển là những cồn cát, đầm, phá, cù lao. Cá từ biển, cây trái từ nguồn theo đường bộ, đường sông giao lưu hai chiều xuôi ngược, ngang qua những vùng đồng bằng, nhiều gạo, nhiều ngô khoai, khiến bữa ăn của người Quảng Ngãi nhiều khi thấy đủ cả hương vị của rừng, sông, ruộng, biển. Người đồng bằng Bắc bộ, không quen lắm với cách chế biến những món ăn từ nguyên liệu biển, kể cả nước mắm; trong khi ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, sản phẩm mang về từ núi rừng không dễ thấy trong những bữa ăn hàng ngày. Bởi thế canh mít non nấu cá chuồn là Đọc tiếp »

Posted in 04. Bài viết, 05. Tư liệu, CB5, Lê Hồng Khánh | 3 Comments »

Trên quê hương ngày xưa- Đào Đức Nhuận

Posted by thinhanquangngai1 trên 11/11/2011

TRÊN QUÊ HƯƠNG NGÀY XƯA

(VIẾT VỀ TỤC NGỮ CA DAO QUẢNG NGÃI)

Tác giả: Đào Đức Nhuận

Có người bảo “Quảng Ngãi hay co” (tục ngữ), và họ cho đó là điều không tốt.

Lại có người bảo “Quảng Ngãi đãi ra sạn” (tục ngữ), và họ cũng cho đó là điều không tốt.

Tôi nghĩ khác. Tổ tiên của người Quảng Ngãi một phần là “tội đồ” của chính quyền phong kiến bị đày vào vùng đất ngoại biên này để làm phên giậu cho đất mẹ ở phía bắc. Hạng “tội đồ” này phần lớn là những người chống đối sự cai trị hà khắc  của triều đình. Một phần khác trong số họ là binh lính đi theo các quan cai trị trấn đóng vùng đất mới chiếm của Chiêm Thành. Chẳng hạn như binh lính dưới quyền của Trấn Bắc Quận Công Bùi Tá Hán (1496-1568). Nhóm “tội đồ” lúc nào cũng mang trong người dòng máu “phản kháng”. Nhóm binh lính lúc nào cũng Đọc tiếp »

Posted in 04. Bài viết, 05. Tư liệu, 14. Thân hữu, CB6 | 1 Comment »

Nên đề nghị Unessco công nhận thể thơ Lục Bát là di sản văn hóa

Posted by thinhanquangngai1 trên 04/11/2011

Nên đề nghị Unessco công nhận thể thơ Lục Bát là di sản văn hóa

Tác giả: Nguyệt Lãng

Có lẽ trong chúng ta, khi sinh ra ai cũng đều được dỗ giấc nồng bằng những lời ru. Đó là những khúc ca dao ngắn. Lớn lên một chút cùng bạn bè trang lứa rong chơi thích thú hát những khúc đồng dao.

Có thể nói, ca dao và đồng dao là hành trang đầu tiên của một đời người, và chúng theo ta mãi trong suốt hành trình, dù đôi lúc cuộc sống biến động làm ta quên đi.

Một số trẻ con bây giờ không còn được hưởng những lời ru đó vì cha mẹ chúng bận bịu công việc nên cứ mở cái ra-dio, hoặc máy nghe nhạc để thay thế lời ru, hoặc hát bằng những bản nhạc hip-hop, pop-rock thời đại, giật gân!

Giáo sư Trần Văn Khê từng nói, trẻ con từ trong bụng mẹ đã ‘thấm” những lời hát ru, những điệu hò, điệu lý thì khi lớn lên chúng dễ cảm nhận về tình yêu của mẹ, tình yêu quê hương qua những khúc dân ca…

Có một người bạn ngoại quốc hỏi: Sao ở Việt Nam có nhiều người làm thơ quá vậy? Điều đó không khó giải thích, nhưng Đọc tiếp »

Posted in 04. Bài viết, 05. Tư liệu, 07. Lượm lặt, CB5 | 1 Comment »

Chợ Chùa và chợ phiên Tam Bảo- Lê Hồng Khánh

Posted by thinhanquangngai1 trên 29/10/2011

CHỢ CHÙA VÀ CHỢ PHIÊN TAM BẢO

Tác giả: Lê Hồng Khánh
Hội viên Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam

 

Ăn chanh chép miệng chua chua
Anh đưa em đến chợ Chùa xa xa
Mảng lo cha yếu mẹ già,
Đặt chân xuống đất con nhạn đà trở canh!

                (Ca dao Quảng Ngãi)

Chợ Chùa là tên gọi huyện lỵ huyện Nghĩa Hành, từ thời điểm sau Tháng Tám 1945. Đây vốn là một địa danh dân gian gắn liền với một ngôi chợ có tên là chợ Chùa. Từ 1945 đến nay, có một vài thời điểm huyện lỵ huyện Nghĩa Hành không nằm ở vị trí Chợ Chùa. Cụ thể là từ năm 1977 đến năm 1981, huyện Nghĩa Hành nhập với huyện Minh Long thành huyện Nghĩa Minh, thuộc tỉnh Nghĩa Bình (cũ), huyện lỵ đóng tại khu vực Phú Lâm, thuộc xã Hành Thiện; từ năm 1981, sau khi huyện Nghĩa Hành tái thành lập, huyện lỵ Nghĩa Hành đóng tại vùng đồi 68 trong vài năm rồi mới dời về Chợ Chùa như cũ.

Chợ phiên Tam Bảo (còn gọi là chợ Bảo), nguyên trước tọa lạc tại ấp Kim Thành, gần vị trí bảo/đồn Kim Thành, đồn chính của cơ Tư (nằm trong hệ thống Tĩnh man lục cơ thời nhà Nguyễn), nay là Đọc tiếp »

Posted in 04. Bài viết, 05. Tư liệu, CB5, Lê Hồng Khánh | 2 Comments »

Chùa Ông Thu Xà- Lê Hồng Khánh

Posted by thinhanquangngai1 trên 10/01/2011

CHÙA ÔNG THU XÀ

Lê Hồng Khánh

Chùa Ông Thu Xà (tên chữ Hán là Quan Thánh tự, hay Đại Tự Quan Thánh) tọa lạc ở thị tứ Thu Xà, xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi; cách tỉnh lỵ Quảng Ngãi 10 km về hướng đông.

Chùa được xây dựng vào năm 1821(Minh Mạng thứ hai), do tứ bang Minh HươngPhúc KiếnTriều ChâuHải NamQuảng Đông đồng tạo lập.

Đến nay, Quan Thánh tự đã trải qua 4 lần trùng tu (vào các năm 1881. 1894. 1920, 1991), nhờ  sự đóng góp tiền, công sức của quan lại triều nhà Nguyễn, các nhà hảo tâm, thương gia và dân chúng  Quảng Ngãi, kể cả những người tha hương.

 Cho dù trải qua nhiều lần trùng tu, nhưng kiến trúc chùa vẫn Đọc tiếp »

Posted in 04. Bài viết, 05. Tư liệu, CB4, Lê Hồng Khánh | 3 Comments »

Nhân cách Trương Đăng Quế

Posted by thinhanquangngai1 trên 20/11/2009

Nhân cách Trương Đăng Quế
Trương Quang Cảm

Trương Đăng Quế (1793-1865) đỗ Hương tiến khoa Kỹ mão 1819 (học vị cao nhất thời Gia Long), làm quan đến chức Cần chánh Điện đại học sĩ (chánh nhất phẩm), tước Quận công, hàm Thái sư. Nói về Trương Đăng Quế, Tuy Lý Vương viết: ”Lấy sự nghiệp chính trị cao cả bề thế cùng cái học sâu rộng như Nga hồ, Lộc động, thơ văn như Xương Lê, Lư Lăng,tìm đến nghìn xưa cũng rất hiếm thấy” (Thần đạo bi minh), Phan Thanh Giản viết: ”Tiên sinh nổi tiếng văn học, không sách nào là ngài không đọc, lại sở trường thơ ca. Ở chốn kinh kỳ, dầu kẻ biết hay không đều nói rằng: tiên sinh là tiêu biểu cho các bậc tao nhã văn chương; trong lúc quan lại cao sang cùng nhau hôi họp bàn luận chính trị thơ phú, giao ước, thì tiên sinh giữ vai trò chủ trì, trong mắt biểu hiện rõ lẽ tới lui tạo sự ổn định vậy” (bài tựa tập thơ Học văn dư tập).

1
Trong quan hệ vua tôi của chế độ phong kiến thì vua là cao cả trên hết, còn bề tôi là phải thấp bé. Cho nên bề tôi khi tâu với vua, lúc nào cũng phải xưng mình là “hạ thần”, “ngu thần”…Đó không phải là đức khiêm tốn, mà là khuôn khổ trật tự phong kiến, xưa bày nay làm.Không khiêm tốn thì coi chừng mất mạng. Nói đến khiêm tốn là nói đến cách cư xử trong quan hệ đồng nghiệp, bạn bè và những người chung quanh.Trong cuộc sống nhiều người tiếc một lời khen cho người khác, mà cứ tự cho mình là tài giỏi, làm thành tích báo công cá nhân của mình sao cho dài cho “kêu’. Trong đời làm quan, Trương Đăng Quế không bao giờ tự cho mình là người tài giỏi hơn người. Tâu với vua, ông luôn Đọc tiếp »

Posted in 04. Bài viết, 05. Tư liệu, 14. Thân hữu, CB3, Trương Đăng Quế | Leave a Comment »

Phan Nhự Thức và tạp chí Trước mặt- Khắc Minh

Posted by thinhanquangngai1 trên 27/10/2009

Phan Nhự Thức và tạp chí Trước mặt
Tạp chí Trước Mặt

Khoảng năm 1958, Phan Nhự Thức từ Đà Nẵng theo gia đình vào Quảng Ngãi. Anh chuyển trường và học tại Trường Trung học Trần Quốc Tuấn. Anh chủ động đến thăm tôi, từ đó chúng tôi trở thành bạn bè văn nghệ của nhau. Phan Nhự Thức ấp ủ nhiều mơ ước, tính tình cởi mở, hết mình vì bạn bè, thông minh và đa tài: viết vẽ đẹp, làm thơ hay. Hồi đó, tôi có chiếc xe gắn máy cũ của Pháp thường đưa anh đi chơi, giới thiệu một số thắng cảnh như Thiên Ấn niêm hà, La Hà thạch trận, Cổ Lũy cô thôn… Tôi đưa anh đến giới thiệu với tác giả Non nước xứ Quảng – Phạm Trung Việt, nhà thơ Trào Phúng ở Cửa Đông. Tôi hơn Phan Nhự Thức khoảng 3 tuổi song anh em chơi rất thân như anh em ruột. Khu vườn nhà tôi nằm ven thị xã, rộng có nhiều cây lâu niên, vừa đẹp vừa thoáng mát nên anh em thường tổ chức họp mặt đọc thơ, tán gẫu. Có lần Phan Nhự Thức ngẫu hứng đọc hai câu thơ trong bài Tình buồn:

Người qua nhà tôi mỗi ngày bốn bận
Nón nghiêng che nên chẳng thấy tôi buồn

Cả bọn đều cười ồ lên. Từ đó, anh mới chịu khai cuộc tình đơn Đọc tiếp »

Posted in 04. Bài viết, 05. Tư liệu, CB4, Khắc Minh, Phan Nhự Thức | Leave a Comment »

NGUYỄN VỸ: Say… Viết – ‘’GỬI TRƯƠNG TỬU’’

Posted by thinhanquangngai1 trên 18/10/2007

NGUYỄN VĨ: Say… Viết – ‘’GỬI TRƯƠNG TỬU’’
LÊ XUÂN QUANG

Tôi đã biết tiếng Nguyễn Vỹ từ hơn 40 năm trước nhân một lần dự sinh nhật của anh bạn viết văn trẻ Trần Qúy Thường. Khi rượu đã ngà ngà, Thường đọc cho cả bàn nghe 3 khổ thơ của bài gửi Trương Tửu, trong đó có câu ‘’… khổ như chó’’ . Mọi người nghe xong trầm trồ tán thưởng, đề nghị Thường đọc cả bài. Thường lắc đầu: Tớ cũng chỉ nghe thằng bạn là sinh viên Khoa Văn trường đại học Tổng hợp đọc, toàn bài dài, chỉ nhớ nhất đoạn thơ này, cậu ta bảo đọc tại chỗ trong thư viện Quốc gia (đường Tràng Thi Hà Nội).
– Thề thì chúng mình đến đó đọc rồi chép lại – một người góp ý.
Trần Qúy Tường lắc đầu: Cậu tưởng đơn giản thế a? Vào đây đọc phải có thẻ. Muốn có thẻ phải có tiêu chuẩn… chúng ta không thể có các tiêu chuẩn để được cấp thẻ!

Từ đó, tôi cố gắng tìm hiểu về NV nhưng không hề có sách báo nào nhắc đến tên ông. Đầu thế kỉ 21, tôi mới được đọc toàn văn bài Gửi Trương Tủu và biết chút ít về NV qua lời kể của ông Đỗ Đình Thọ, trong Nguyễn Bính Thơ và Đời. Rất may cách đây 3 tuần tôi tìm được cuốn Toàn Tập Thi Nhân Tiền Chiến Việt Nam của Nguyễn Tấn Long trong ngăn tiếng Việt của Thư viện thành phố Berlin – mới biết tường tận về thi sĩ Nguyễn Vỹ.

Những năm 30 của thế kỉ 20 – nhất là 3 năm (1936 – 1939) – Dưới tác động của Mặt trận Bình Dân lên năm quyền ở Pháp, chế độ kiểm duyệt của thực dân Pháp ở Đông dương được nới lỏng, văn đàn Việt Nam trở nên sôi Đọc tiếp »

Posted in 04. Bài viết, 05. Tư liệu, Nguyễn Vỹ | 2 Comments »

Mộ Bích Khê

Posted by thinhanquangngai1 trên 03/10/2007

mo_bichkhe.jpg

Mộ Bích Khê (Ảnh: Anmota, 2007)

loituyetmenh_bichkhe.jpg

nammo_bichkhe.jpg

Hai bài thơ trên mộ Bích Khê (Ảnh: Anmota, 2007)

Nguồn: quangngai.net
——————————————————————————————-
Theo đề nghị của quý độc giả, TNQN đánh máy lại 2 bài thơ trên mộ của Bích Khê như sau:

LỜI TUYỆT MỆNH

Thân bệnh: Ngô vàng mưa lá rụng
Bút thần: Sông lạnh ánh sao rơi
Sau nghìn thu nữa trên trần thế
Hồn vẫn về trong bóng nguyệt soi

NẤM MỘ

Mây tuyết thời gian bay tợ nhạc
Hồn tôi đã thoát để tiêu dao
Những tờ thơ nát đầy hơi hám
Tay khách đa tình sẽ chuyển trao

Rồi những mùa thu vô hạn thương
Trở về dưới nguyệt chập chờn hương
Mùa thu ám ảnh nhà thi sĩ
Muốn thổi tiêu vàng giữa khói sương

Gió tiêu sẽ quạt buồn thanh tịnh
Về chốn thôn gia viếng mả tôi
Đây cỏ xanh xao mây lớp phủ
Trên mồ con quạ đứng im hơi.

Posted in 05. Tư liệu, Bích Khê | 4 Comments »

Phạm Hào

Posted by NHD trên 07/09/2007

Phạm Hào

Phạm Hào sinh ra và lớn lên tại thôn An Mỹ, xã Nghĩa Thắng, huyện Tư Nghĩa, Quảng Ngãi, nổi tiếng hiếu học và hay chữ một thời.

Tương truyền Phạm Hào thuở nhỏ nhà nghèo phải đi ở thuê, chăn trâu cho một bá hộ. Bá hộ có hai con trai làm thày đồ định tâm theo đường cử nghiệp. Trong những ngày đi ở, Phạm Hào rất tích cực trong việc trà nước, đèn dầu, điếu đóm cho hai thày đồ. Phạm Hào thường lân la học lỏm kinh sách thông qua các buổi trò chuyện văn chương giữa hai thày đồ. Phạm Hào nghe đâu nhớ đấy. Có lúc Phạm Hào đánh bạo nhờ thày giảng giải cho những câu chữ thánh hiền. Thấy Phạm Hào ham học, hai thày thương tình chỉ vẽ cho. Phạm Hào càng học càng sáng dạ.

Biết Phạm Hào có thiên tư, hai thày đồ cho gọi cha chàng đến, gợi ý đưa chàng về nhà cho ăn học. Ông bố từ chối vì nhà quá nghèo không thể chu cấp cho con ăn học nổi. Hai thày xin ý kiến cha cho ông bố Phạm Hào 4 sào ruộng cấy rẽ để lấy tiền lo cho Phạm Hào học hành.
Phạm Hào ngày đêm học tập, kinh sử thêm nhuần, xóm làng, phủ huyện nức tiếng khen. Tiếng đồn chàng Phạm Hào hay chữ đã đến tai các quan Giáo thụ – Đốc học. Chàng dự các kỳ thi ở trường phủ, trường tỉnh đều đỗ đầu.

Năm Đinh Dậu (1897), tức năm Thành Thái thứ 9, trường Bình Định mở khoa thi Hương, hai thày đồ con bá hộ cho gọi Phạm Hào đến gợi ý nên đi thi cùng họ. Phạm Hào thoái thác vì không có tiền lệ phí. Hai thày nghĩ ra một kế lưỡng toàn: Phạm Hào gánh đồ đoàn cho hai thày, tiền lệ phí , các thày chịu; đến trường, cả ba cùng vào thi. Phạm Hào đồng ý.

Kết quả kỳ thi, Phạm Hào đỗ thủ khoa; hai thày rủi ro đều thi hỏng. Hai thày nói đùa: Anh Hào đỗ thủ khoa, bỏ gánh cho chúng tôi”. Thủ khoa Hào lễ phép thưa: Đọc tiếp »

Posted in 05. Tư liệu, 15. Tác giả | 1 Comment »

Lưu Quang Thuận, Tế Hanh, Vũ Quần Phương nhận định về thơ Nguyễn Viết Lãm

Posted by NHD trên 05/09/2007

Lưu Quang Thuận, Tế Hanh, Vũ Quần Phương nhận định về Nguyễn Viết Lãm

Mạch thơ Nguyễn Viết Lãm ngấm vào tôi, ngọt ngào và thân thuộc. Thơ anh như mái đầu bè bạn nghiêng sát đầu tôi, nói chuyện nắng vàng quê hương, bờ bãi dâu xanh, hoa cải và chim én. Ðến khi anh về cảng Hải Phòng, tham gia lao động với công nhân bến tàu gần hai năm kể từ thu 1958, Nguyễn Viết Lãm có điều kiện cắm sâu vào thực tế đời sống ở đây, mạch thơ anh chuyển thành dòng cuồn cuộn hơn, trẻ hơn, khỏe hơn và cũng tình tứ hơn. Anh làm thơ với cả niềm vui sóng vỗ thân tàu, nỗi vui này vừa cụ thể vừa bay bổng vạn tấn hàng nao nức vượt khơi xa. Bắt nguồn ở thực tế, thơ anh rung cảm rất nhạy với công việc của người lao động bình thường. Câu thơ Nguyễn Viết Lãm thường vẫn giản dị, trong sáng do nhịp điệu êm ái mà ta đọc dễ thấm vào lòng. Nói những điều sôi nổi, mới mẻ trong đời sống thực tế hay trong tâm tư, anh vẫn nói bằng ngôn ngữ quen thuộc…

Lưu Quang Thuận
( Tạp chí Văn nghệ, 7-1961)
———————————————————————————————

tỉnh lỵ Quảng Ngãi, có một thanh niên trạc tuổi tôi có thơ đăng trên các báo Tiểu thuyết thứ bảy. Tiểu thuyết thứ Năm, Tao Ðàn, ký tên Nguyễn Hạnh Ðàn. Một số bài thơ của Nguyễn Hạnh Ðàn rất nhiều rung cảm khiến tôi nhớ mãi, đến nay đã 50 năm qua. Ðó là nhà thơ Nguyễn Viết Lãm hiện nay, một nhà thơ quen biết quê ở Quảng Ngãi, cùng thời với Chế Lan Viên và đã làm thơ từ trước cách mạng. Thơ anh xuất hiện trong phong trào Thơ mới và mang không khí thơ của Nhóm thơ Quy Nhơn.

Ðiểm đặc biệt của thơ Nguyễn Viết Lãm là khi đi vào cách mạng, bước chuyển mình của anh khá tự nhiên, dung dị, không gặp sự trăn trở vất vả như các bạn thơ cùng thời trong phong trào Thơ mới. Thơ anh vẫn nhẹ nhàng, trữ tình, dù đề cập đến những vấn đề của hiện thực. Chất trữ tình ấy không chỉ trong những bài thơ anh viết về tình yêu, về quê hương mà cả trong những sáng tác viết về những đề tài rộng lớn hơn như chiến đấu và sản xuất.

Toàn bộ đời thơ của Nguyễn Viết Lãm cho ta thấy trước hết sự nhất quán về sự thủy chung của tâm hồn và của thơ anh. Thơ Nguyễn Viết Lãm từ trước cách mạng đến nay, tuổi trên 70, trải qua những biến đổi lớn của lịch sử, vẫn giữ được liên tục dòng thơ trữ tình và đôn hậu dịu dàng.

Tế HanhSự chung thủy và nhất quán trong thơ Nguyễn Viết Lãm
(Tựa cho tập Thơ Nguyễn Viết Lãm, Văn hóa Quảng Ngãi, 1992)

———————————————————————————————

Nguyễn Viết Lãm xuất hiện với tư cách một nhà văn hóa đa diện, một ngòi bút đa năng. Ông viết hồi ký, tùy bút, tiểu luận về nhiều vấn đề. Có vấn đề gần thơ, cũng có những vấn đề xa thơ. Nguyễn Viết Lãm được biết đến như một nhà thơ, những bài nghiên cứu của ông cũng liên quan đến thơ. Ông tổng hợp, hệ thống lại kiến thức giúp cho bạn đọc nhận biết ít nhiều về diện mạo các nhà thơ. Sự am tường của ông khá rộng lớn, không chỉ bàn về văn chương, ông còn bàn về triết học, xã hội học… Trong nhiều bài, ông bộc lộ bản lĩnh một nhà văn hóa sâu sắc, một phẩm chất đáng quý của người làm thơ.

… Những câu thơ ông viết năm 18 tuổi ấy cho thấy một tiềm lực lắng nghe cái hư ảo của hồn thơ Nguyễn Viết Lãm. ấy cũng là cái chất u ẩn ma quái, một tính trội của thơ Quy Nhơn hồi ấy. Sau này, nhập vào trường thơ hiện thực kiểu xã hội chủ nghĩa của những năm 60, ta còn gặp lại cái hư ảo tài hoa ấy trong một số câu thơ hay của ông. Thời kỳ này, Nguyễn Viết Lãm viết khá đều tay, đề tài hợp với tâm trạng cảm xúc, ông có nhiều bài nhuyễn, cảm động về tình, sâu sắc về ý. Sở trường của ông là ở tâm tình, ở nói lòng thương nhớ: Ðất nằm đây thương nhớ đất trong kia. ở những bài tứ tuyệt, hồn thơ Nguyễn Viết Lãm thường chứa đựng một hơi hướng Ðường thi. Bài thơ hàm xúc và rất dư ba, từ việc ngoài đời mở ra những vấn đề của tâm hồn con người, nhuyễn và thoáng.

Cho đến hôm nay cùng với sự nghiệp đổi mới toàn diện của đất nước, Nguyễn Viết Lãm đã bổ sung nhiều quan niệm mới về thơ, nhiều nhận định mới về đời. Ðọc những tiểu luận và thơ những năm 90 của ông, chúng ta thấy ông đa cảm hơn, mới hơn mà lại phát huy được những tinh hoa của mình từ những chặng đã đi qua, kể cả chặng đầu đời, trước 1945.

Vũ Quần Phương (Bài giới thiệu Tuyển tập
Nguyễn Viết Lãm, NXB Văn học, 1997
)

Posted in 03. Bình thơ, 05. Tư liệu, Nguyễn Viết Lãm | Leave a Comment »

Nguyễn Vỹ- Nhân tích của một vùng đất và một thời đại

Posted by NHD trên 04/09/2007

Nguyễn Vỹ- Nhân tích của một vùng đất và một thời đại
Đỗ Lai Thúy

Quảng Nam hay cãi
Quảng Ngãi hay co…

Thành ngữ

1. Quảng Ngãi, xét về địa lý, có điều thiệt thòi là nằm giữa Quảng Nam – Đà Nẵng và Bình Định. Trên đường thiên lý Bắc Nam, từ Đà Nẵng khách thường đi tuột vào Bình Định, bỏ qua Quảng Ngãi như một vùng đất trung chuyển, không có bản sắc riêng. Về văn hóa, quả thật người ta cũng nghĩ như thế. Sau khi đã no nê với Ngũ Hành Sơn, phố cổ Hội An, thánh địa Mỹ Sơn, du khách hăm hở vào Bình Định xem nốt cụm tháp Dương Long, Cây me Nguyễn Huệ, thành Hoàng đế, đầm Thị Nại… Dù cho Quảng Ngãi hay co, cũng khó mà kéo níu được chân của người ngang bước.

Lần đầu tiên tôi đến Quảng Ngãi là năm 1984, khi đó tỉnh chỉ là một bộ phận của Nghĩa Bình. Công việc của tôi bấy giờ là phụ tá Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện làm phim tài liệu Đất Tây Sơn và một số chuyên san Etudes Vietnamiennes về tuồng và võ, mà đấy lại là hai đặc sản của đất Bình Định, nên, quả thực, về đất và người Quảng Ngãi tôi chỉ có một ấn tượng mía đường.

Năm 2006, sau hơn hai mươi năm, tôi mới có dịp trở lại đất này. Quảng Ngãi bây giờ đã là một chủ thể hành chính và, do đó, một chủ thể văn hóa. Tôi đã đi ngang dọc Quảng Ngãi, từ núi Ấn sông Trà đến bãi biển Sa Kỳ, lần theo dấu tích Bích Khê, thậm chí ra cả đảo Lý Sơn. Có thể nói, tôi đã phát hiện ra một Quảng Ngãi trong Quảng Ngãi mà tôi đã biết trước đây. Bởi thế, trước khi từ biệt núi Ấn sông Trà, tôi nói với anh Nguyễn Đăng Vũ, Phó giám đốc Sở Văn hóa – Thông tin:

– Nếu đọ di tích, nhất là di tích Chăm, với Quảng Nam và Bình Định, thì Quảng Ngãi chỉ có thua. Nhưng tôi thấy các anh rất giàu một loại di tích khác: đó là con người. Con người, nhất là người tài, để lại những giá trị văn hóa to lớn cho đất nước. Con người, cũng như những tượng đài văn hóa khác, dễ bị thời gian vùi lấp, nhất là khi ta nhìn bằng con mắt ý hệ, dễ bị biến thành những di tích, phế tích. Việc phục dựng một con người văn hóa khó hơn nhiều sự phục dựng những ngôi đền miếu. Nhưng chính con người Đọc tiếp »

Posted in 05. Tư liệu, Nguyễn Vỹ | Leave a Comment »

Tác giả Việt Nam (Vietnamese Authors)

Posted by NHD trên 17/08/2007

TÁC GIẢ VIỆT NAM
( VIETNAMESE AUTHORS)

sưu tập của Lê Bảo Hoàng (tái bản lần thứ 1)

Bìa Đinh Cường.
Giới thiệu của Phạm Xuân Đài, Hoàng Khởi Phong.
Sách dày 800 trang khổ 17x21cm.
(gồm 16 trang giới thiệu tổng quát các tạp chí, tuần san tại hải ngoại). 

Sách giới thiệu tiều sử, tác phẩm của 1682 tác giả Việt Nam (một số lớn có chân dung), sinh hoạt nhiều bộ môn: thơ, văn, âm nhạc, hội họa, kịch tác gia, soạn giả cải lương, chèo, nhiếp ảnh gia, điêu khắc gia…trong khoảng thời gian 1905- 2005. Không phân biệt chính kiến, trong và ngoài nước.

Ấn phí 30 Mỹ kim.
Liên lạc : Trần Thị Lý
11351 ARMAND LAVERGNE  MONTREA L NORD  PQ
H1H 5W3 CANADA

Danh sách tác giả đính kèm:

Vần A : 28 tác giả
trang 5: Á Nam Đọc tiếp »

Posted in 05. Tư liệu, 06. Giới thiệu sách | Leave a Comment »

Vài Câu Ca dao Quảng Ngãi (sưu tầm)

Posted by thinhanquangngai1 trên 07/08/2007

Bao giờ núi Ấn hết tranh
Sông Trà hết nước anh đành xa em

Ngó lên Thiên Ấn nhiều tranh
Liều mình lén mẹ theo anh phen này

Sớm mơi xuống Quán Cơm em thấy hòn núi Hó
Chiều qua Đồng Có em thấy hòn núi Tròn
Về nhà than với chồng con
Ra đi gan nát dạ mòn vì đâu

Ai về núi Ấn sông Trà
Có thương cô bậu ghé nhà mà thăm

Sông Trà sát núi Long Đầu
Nước kia chảy mãi rồng chầu ngày xưa
Núi Long Đầu lưu danh hậu thế
Chùa Thiên Ấn ấn để hậu hoàng
Ai về xứ Quảng cho nàng về theo

Ai về núi Bút, Quán Đàng
Núi bao nhiều đá dạ thương chàng bấy nhiêu

Ba La, Vạn Tượng, Cầu Mông
Chạy quanh chạy quéo cũng về đồng Ba La

Ai về Cỗ Lũy cô thôn
Nước sông Trà Khúc sóng dồn lăn tăn

Ai về quê ấy Nghĩa An
Ghé thăm Đọc tiếp »

Posted in 05. Tư liệu | 9 Comments »

Thâm Tâm và sự thật về T.T.Kh.

Posted by thinhanquangngai1 trên 07/08/2007

Thâm Tâm và sự thật về T.T.Kh.
Nguyễn Vỹ

Trang 1/15

Trang 2 /15

Trang  Đọc tiếp »

Posted in 05. Tư liệu, Nguyễn Vỹ | 2 Comments »